Dive deeper into the essence of Hinduism by reading the articles below
लिपपोत गरी चोख्याइएको शुद्ध स्थान वा मन्दिरमा घटस्थापना गर्नुपर्छ । प्रारम्भमा दीप–कलश–गणेश पूजन गरी माटो वा बालुवामाथि भगवती दुर्गाको आवाहन गर्न जौ, गहुँ आदि छरेर त्यसको बीच भागमा भगवती दुर्गाको घडा (कलश) स्थापना गरिन्छ ।
READ MORE
ग्रहण खगोलीय घटना हो, तर हिन्दू धर्ममा यसलाई राहु-केतुसँग जोडिएको एक महत्वपूर्ण धार्मिक घटना मानिन्छ। ग्रहणकालमा भोजन, शयन, मैथुन आदि निषेध गरिएको छ भने जप, ध्यान, दान, स्नानलाई पुण्यदायी मानिएको छ।
READ MORE
पौराणिक आख्यानअनुसार इन्द्रले त्वष्टाऋषिका पुत्र वृत्रको हत्या गरेपछि उनले ब्रह्महत्याको ठूलो पापको दण्ड होर्नु पर्यो। त्यस पापबाट मुक्ति पाउन त्यो ब्रहमहत्याको पापलाई चार स्थानमा विभाजित गरियो । अत: मासिक धर्मका समय अस्पृश्यता रहने हुनाले त्यस समयमा लागेको पापबाट छुटकारा पाउनका निम्ति ऋषिपञ्चमीको यो व्रत समस्त नारीहरूले लिनुपर्दछ ।
READ MORE
गणेश चतुर्थीका दिन बिहान स्नान गरी शुद्ध वस्त्र धारण गरी व्रतालुले संकल्प गर्छन् । गणेशप्रतिमा वा मृन्मय मूर्ति स्थापनापछि आवाहन, आसन, अर्घ्य, पाद्य, स्नान, वस्त्र, गन्ध, पुष्प, दूर्वा, मोदक आदिले पूजन गरिन्छ।
READ MORE
देवीभागवत, शिवपुराण, स्कन्दपुराणहरूमा हरितालिका तीजको व्रतोपासना र व्रतकथाहरूको आख्यान पाइन्छ । विशेष गरेर शिवपुराणको पार्वती खण्डमा पार्वतीले शङ्कर जीलाई प्राप्त गर्न गर्नुभएको आख्यान रहेको छ ।
READ MORE
कुशलाई प्राच्यवाङ्मयमा पवित्र वनस्पति मानिएको छ । कुशलाई ‘देवता प्रिय’ घाँस भनिएको छ । यसै कारण औँशीको दिन स्नानादि गरी कुश उखेल्ने परम्परा स्थापित भएको हो।
READ MORE
‘प्राण’ शब्दले जीवन–चेतनालाई जनाउँछ; ‘प्रतिष्ठा’ले स्थापन/स्थायित्वलाई। अतः प्राण प्रतिष्ठा भनेको मन्त्रशक्ति र आचार्य–सङ्कल्पद्वारा देवताका सूक्ष्म–चेतन–तत्त्वलाई मूर्तिमा आवाहन/आधान गर्ने संस्कार हो।
READ MORE
श्रीमद भागवतमा वताइएको छ, “अवतारा: ह्यसन्ख्येया:”, अवतार असंख्य छन। सबैको गणना सम्भब छैन, बिशेष गरेर २४ अवतारको कुरा उल्लेख गरिएको छ। २४ अवतार मध्येपनी १० अवतारलाई प्रधान मानियो, मत्स्य, कुर्म, वराह, बामन, न्रिसिङ्ह, परशुराम, राम, कृष्ण, बुद्ध एवम कल्की।
READ MORE
यज्ञ =यज्ञद्वारा संस्कार गरिएको , पवित्र पारिएको। उपवीत =परिधानीय प्रकार सूत्र विशेष जनै भगवान विष्णुको प्रतीक। अग्निका उपासक होताहरूले यज्ञ पुरुषका रुपमा भगवान विष्णुलाई लिएका छन् भने त्यहीं यज्ञबाट संस्कार गरिएको उपवीत सूत्र विशेषलाई यज्ञोपवीत - जनै भनिएको हो।
READ MORE